Тапсырыс және мәселе
Лимиттік тапсырыс ілініп тұр да, орындалмайды
Қозғалмай тұр, жартылай орындалды, баға анық жеткен еді бірақ алынбады — сіздікі қайсысы? Төрт жағдайдың анықтау тәсілі де, келесі қадамы да бөлек.
| Күй бағанында не тұр | Шын мәнінде не болып жатыр | Не істейсіз |
|---|---|---|
| Орындалуда / орындалмаған | Баға әлі сіздің бағаңызға жеткен жоқ | Күтесіз, не бағаны өзгертесіз, не нарықтық тапсырысқа ауысасыз |
| Ішінара орындалды | Бір бөлігі алынды, қалғаны кезекте | Қалғанын күтесіз бе, әлде алып тастайсыз ба — шешесіз |
| Орындалуда, ал баға анық жеткен | Сізден бұрын тұрғандар алып қойған | Бағаны орындалуға қолайлы жаққа сәл жылжытыңыз |
| Тізімде мүлдем жоқ | Орындалған, жойылған, не басқа бөлімге қарап тұрсыз | Тарих пен мәміле жазбасынан іздеңіз |
Тапсырыстар тізімін ашып, сол жолдың күй бағанын оқыңыз да, жоғарыдағы кестеден өзіңіздікін табыңыз. Төрт жағдай төрт бөлек нәрсе; қате әдіс тек бір күн жоғалтады.
Бірінші: баға әлі жеткен жоқ
Ең жиісі, әрі ең қызықсызы: сіз қойған сатып алу бағасы нарықтан төмен, ал баға түспей тұр.
Лимиттік тапсырыстың анықтамасы дәл осындай — ол бағаға уәде береді, орындалуға емес. «Тек осы бағамен аламын» дедіңіз, ал нарық сізге көнуге міндетті емес. Сондықтан ол бір күн, бір апта, тіпті сіз ұмытып кеткенше тұра береді.
Үш жол бар: күте беру; бағаны сәл жоғары қойып қайта беру (көп платформада бағаны тікелей өзгертуге де болады); немесе нарықтық тапсырысқа ауысу — бірден орындалады, бірақ ағымдағы бағаға келісесіз.
Жеке пікірім: алғаш сатып алатын адамға лимиттік тапсырысты ұсынбаймын. Үнемделетіні — пайыздың оннан бірі шамасы, ал тәуекелі — мүлдем ала алмай қалып, кейін қымбаттағанда қуып жүру. Интерфейске үйреніп, бағаға қатысты нақты пікіріңіз қалыптасқанда қолданарсыз.
Екінші: бір бөлігі ғана орындалды
0,01 сұрадыңыз, 0,003 алдыңыз, қалғаны ілініп тұр. Бұл сіздің бағаңызда нарықта тек сонша мөлшер сатуға дайын болғанын білдіреді.
Екі жағдайда жиі болады: сомаңыз сол сауда жұбының тереңдігіне қарағанда үлкен немесе сирек уақытта тапсырыс бергенсіз — терең түн, мереке күндері тапсырыстар сирейді.
Қалғанын күтуге де, алып тастауға да болады. Бір нәрсені ескеріңіз: кейбір платформа әр орындалуды бөлек есептеп комиссия алады, сондықтан көп бөлікке бөлініп орындалған тапсырыстың шығын құрылымы күткеніңізден сәл өзгеше болуы мүмкін. Мәміле жазбасын қарасаңыз түсінікті болады.
Үшінші: баға жеткен еді, бірақ алынбады
Бұл ең түсініксіз көрінетіні, ал себебі қарапайым: сол бағада тұрған жалғыз сіз емессіз.
Биржа тапсырыстарды «баға бойынша, сосын уақыт бойынша» кезекке қояды. Бір бағада ертерек қойған адам алда тұрады. Баға сол деңгейге жеткенде алдыңғылар орындалады, сатушы жақтағы мөлшер бітеді, баға қайта көтеріледі, ал сіз артта қалғансыз, ештеңе алмайсыз.
Тағы екі жағдай дәл осындай әсер береді:
- Сіз соңғы мәміле бағасына қарап отырсыз, ал тапсырысыңыз сатушының тапсырысымен кездесуі керек. Графиктегі шамның ең төменгі нүктесі сол бағада жеткілікті мөлшер болғанын білдірмейді.
- Баға тым жылдам секірген. Күрт қозғалыста баға сіздің деңгейіңізден аттап өтуі мүмкін, ортада нақты мәміле болмай.
Орындалу ықтималдығын арттыру үшін бағаны орындалуға қолайлы жаққа жылжытыңыз: сатып алуда жоғары қарай. Қанша жылжыту керегінің формуласы жоқ, бірақ дөңгелек сандардың дәл үстінде тұру әдетте ең тығыз жер, себебі бәрі сонда қояды.
Төртінші: тапсырыс тізімнен жоғалып кеткен
Абыржымаңыз, мына ретпен іздеңіз:
- «Тапсырыс тарихы» не «мәміле жазбасы» бөлімін қараңыз. Орындалған тапсырыс «ағымдағы» тізімнен кетеді.
- Тапсырысқа мерзім қойылған ба. Кейбір тапсырыс түрлерінің қолданылу мерзімі бар, ол өткенде автоматты түрде жойылады.
- Қаражат жетпей қалған жоқ па. Тапсырыс бергеннен кейін қаражатты басқа жерге ауыстырсаңыз, бұғатталған сома жетпей қалып, тапсырыс алынып тасталады.
- Дұрыс бөлімде отырсыз ба. Спот, маржа, фьючерс — тапсырыс тізімдері бөлек. Спот бетінен басқа жерде берілген тапсырысты іздесеңіз, әрине таппайсыз.
Төртеуі де сәйкес келмесе ғана қолдау қызметіне жазыңыз. Жүйе алып тастаған болса, тапсырыс тарихында әдетте себебі жазылып тұрады.
Тапсырыс берер алдында ойланатын екі нәрсе
«Орындалмай тұр» деген мазасыздықты тапсырыс берген сәтте-ақ азайтуға болады.
Бұл тапсырыстың аяқталу шарты бар ма
Лимиттік тапсырыс өзі ескірмейді (мерзім қоймасаңыз). Бұдан маңызды бір қасиет шығады: ол сіз әлдеқашан ойыңызды өзгерткеннен кейін орындалуы мүмкін.
Бір бағаға тапсырыс қойдыңыз делік, екі аптадан кейін нарық құлады, сіз сатып алмауды шештіңіз, ал тапсырыс әлі тұр. Ол өз міндетін адал орындайды. Сіз байқағанда ақша кетіп қойған болады.
Шешімі екеу: тапсырыс бергенде телефонға еске салғыш қою, немесе өзіңізге бір ереже қою — бір аптадан асып орындалмаған тапсырысты алып тастап, қайта ойлану. Екі апта бұрынғы шешім мен бүгінгі шешім бір болуға міндетті емес.
Сіз үнемдеп жатырсыз ба, әлде келмейтін бағаны күтіп отырсыз ба
Лимиттік тапсырыс қоятындардың екі түрлі көңіл күйі болады, оларды ажыратқан жөн.
Біріншісі: «асығыс емеспін, арзанырақ болса — жақсы». Бұл жағдайда тапсырыс қою орынды, орындалса да, орындалмаса да маңызды емес.
Екіншісі: «меніңше баға сол жерге түседі». Мұнда енді комиссия үнемдеу жоқ, бұл — болжам. Болжам қате болуы міндетті емес, бірақ өзіңізге оның болжам екенін мойындаған жөн — әрі болжам ақталмағанда не істейтініңізді (қуып барып алу ма, бас тарту ма) дәл қазір шешіп қойған дұрыс, сол сәтте емес.
Қарапайым тәсіл: асығыс емес ақшаға тапсырысты алысырақ қойыңыз, асығыс ақшаға нарықтық тапсырыс беріңіз. Ортадағы «жақынырақ қойып, әрі үнемдесем, әрі орындалса екен» деген нұсқа екі жағынан да құр қалдыруы мүмкін.
Шартты тапсырыс пен «тек кезекке тұратын» тапсырыс деген не
Тапсырыс түрінің тізімінде нарықтық пен лимиттіктен басқа да атаулар кездеседі. Не екенін қысқаша айтайын, әрі неге әзірге қолданбауды ұсынатынымды да.
Шартты тапсырыс (шығынды тоқтату түрлері). Іске қосу бағасын қоясыз, баға сол деңгейге жеткенде барып тапсырыс нарыққа шығады. Пайдасы — «экранға қарап отырғым келмейді, бірақ баға белгілі бір жерге жеткенде әрекет етсін». Қиындығы: екі баға қою керек, оларды шатастыру оңай, әрі күрт қозғалыста іске қосылып кетіп, орындалмай қалуы мүмкін — сонда жағдай бұрынғыдан бетер шатасады.
Тек кезекке тұратын тапсырыс. Тапсырысыңыз тек тапсырыс қоюшы (мейкер) ретінде орындалатынын кепілдейді; егер жіберген сәтте бірден орындалатын болса, автоматты түрде алынып тасталады. Мақсаты — тапсырыс қоюшының мөлшерлемесін алу. Жиі сауда жасайтындарға мәні бар, бір рет алып қоятын адамға шамалы.
Әзірге қолданбауды ұсынатыным олардың жаман болғаны емес — олар шешетін мәселе сізде әлі жоқ. Алғаш сатып алатын адамға керегі «дұрыс алдым және қанша төлегенімді білемін» деген нәрсе, орындалуды дәл басқару емес. Жиі сауда жасай бастағанда не бағаға қатысты нақты жоспарыңыз болғанда қайта оралыңыз — сонда не үшін керегін өзіңіз білесіз.
Егер шын мәселеңіз «ақша кетті, монета келмеді» болса, ол тапсырыс мәселесі емес — оны төрт күй бойынша бөлек жаздық. Ал лимиттік тапсырыстың бүкіл әурешілігін айналып өтіп, ең қарапайым жолмен алғыңыз келсе, жылдам сатып алу мен споттың нақты айырмасын қараңыз.
Тапсырыс қоймас бұрын өзіңізден бір сұрақ сұрап көріңіз: мен шынымен асығыс емеспін бе, әлде себебін өзім де айта алмайтын бір бағаны күтіп отырмын ба?