Сома және шығын
Тапсырыс бетіндегі сауда жұптары несімен бөлек
BTC іздегенде бірнеше жұп шығады, қайсысын басу керек? Сызықтың сол жағы — алатыныңыз, оң жағы — беретініңіз. Сол жақ бәрінде бірдей.
Оқу ережесін бір рет түсінсеңіз, қалғаны оңай: қиғаш сызықтың сол жағы — сатып алатын нәрсеңіз, оң жағы — беретін нәрсеңіз. BTC/USDT дегеніміз «USDT-пен BTC алу». Сол жағы бәрінде бірдей, яғни ақырында қолыңызға түсетіні бір актив. Айырманың бәрі оң жақта.
Бір ғана жауап керек болса: қолыңызда не бар, соны қолданыңыз. Қолыңызда USDT болса, BTC/USDT.
Ойланудың қажеті жоқ. Ал төменде неге бірнеше нұсқа бар екенін және қашан ауыстырған дұрыс екенін жаздық.

USDT, USDC, FDUSD: есептеу валютасы деген не
- Долларға байланған стейблкоиндар (USDT, USDC және басқалары): әрқайсысын бөлек ұйым шығарады, резерві мен бақылауы да әртүрлі. Ал сіздің биткоин сатып алуыңыз үшін бәрінің рөлі бірдей: тұрақты есептеу өлшемі.
- Басқа криптоактивтер: қолыңызда сол актив бар болса ғана пайдалы, әйтпесе керек емес.
- Ұлттық валюта: кейбір елдің пайдаланушысы өз валютасымен есептелген жұпты көреді. Бар болса, әдетте ең ыңғайлысы — бір айырбастау кезеңі үнемделеді.
Бір ескерту: стейблкоин тәуекелсіз емес. Оның құны шығарушының шынымен резерв ұстауына сүйенеді, ал тарихта бір-бірден ауытқыған жағдайлар болған. Ақшаны ұзақ уақыт стейблкоинде ұстау — сол шығарушының сеніміне тәуелді болу деген сөз. Бұл биткоин ұстаудан бөлек тәуекел, тек күнделікті байқалмайды.
Неге бір BTC үшін бірнеше жұп бар
Үш себеп, үшеуі де сізге қатысты.
Біріншіден, биржа науқан арқылы белгілі бір жұпты алға шығарады. Өтімділікті бір стейблкоинге жинау үшін кейде сол жұпқа комиссия жеңілдігі, тіпті нөлдік комиссия беріледі. Мұндай науқан келіп-кетіп тұрады, сондықтан мен мұнда қайсысы екенін жазбаймын — ағымдағысын комиссия бетінен не науқан хабарламасынан қарау керек, сенімді дереккөз тек сол.
Екіншіден, тереңдігі бірдей емес. Көп қолданылатын жұптың тапсырыс кітабы қалың, демек сіздің тапсырысыңыздың сырғанауы аз. Сирек жұпта мөлшерлеме сәл арзан болса да, орындалу бағасы нашар болуы мүмкін — қосып есептегенде ұтыс шықпайды.
Үшіншіден, қолыңызда не бар. USDT ұстап отырып BTC/FDUSD таңдасаңыз, алдымен USDT-ті FDUSD-қа ауыстыруыңыз керек — ол бір қосымша мәміле, бір қосымша шығын. Жеңілдік сол шығынды жаппаса, мәні жоқ.
Алғаш BTC алғанда қай сауда жұбын таңдау керек
- Қаражат шотыңызда не бар, соны қараңыз. USDT болса — BTC/USDT.
- Ағымдағы жеңілдік бар ма, әрі ол сіздегі активке ме? Иә болса — қолданыңыз. Жеңілдік сізде жоқ активке болса — өтіңіз, ауыстыру шығыны әдетте жеңілдікті жеп қояды.
- Тапсырыс кітабы қалың ба? Жұпты ашып, сатып алу мен сату бағасының арасындағы саңылауға қараңыз: саңылау тар әрі екі жақта да мөлшер көп болса — терең. Сома шағын болса бұл тармақтың әсері аз.
Тағы бір практикалық ескерту: комиссиядан үнемдеу үшін стейблкоиндердің арасында ары-бері ауыспаңыз. Әр ауысу бір бағам айырмасы, ал олар кішкентай болғанмен нөл емес. Қолыңыздағыны қолдану — ең қарапайым әрі әдетте ең арзан жол.
Жиі кездесетін үш қателік
Бірінші: жұпты кері оқу. Тапсырыс бөлігіндегі «сатып алу» мен «сату» әрқашан сызықтың сол жағындағы активке қатысты. BTC/USDT-те «сатып алу» — USDT-пен BTC алу; «сату» — BTC-ты USDT-қа қайтару. Бірнеше бет ашып отырғанда шатастыру оңай.
Екінші: спот емес бөлімге түсіп кету. Іздеу нәтижесінде маржа немесе фьючерс бөліміндегі аттас жұп та шығуы мүмкін. Аты бірдей дерлік, ал табиғаты мүлдем бөлек: фьючерсте бағытты қате болжасаңыз позиция мәжбүрлі жабылып, ақшаңыз сол сәтте нөлге айналады. Тапсырыс берер алдында жоғарғы қатарда «Спот» тұрғанына көз жеткізіңіз.
Үшінші: сирек жұптағы әдемі бағаға алдану. Бір жұптағы соңғы мәміле бағасы басқаларынан төмен тұрса, арзанға тап болғандай көрінеді. Көбіне себебі — ол жерде ешкім сауда жасамайды, ал ол баға баяғыда қалған біреудің мәмілесі. Сіздің шығыныңызды соңғы мәміле бағасы емес, шын орындала алатын баға шешеді, ол тапсырыс кітабында тұр.
Ұлттық валютамен есептелген жұп кездессе
Ондай нұсқа болса, оны қарастырған жөн, себебі ол бір айырбастау кезеңін үнемдейді, ал айырбастау төрт қабаттың ішіндегі ең оңай ұмытылатыны.
Бірақ автоматты түрде арзан деп ойламаңыз:
- Тереңдігі әдетте әлдеқайда таяз, саңылау кең болуы мүмкін — үнемделген айырбастауды сол жеп қояды.
- Мөлшерлемесі бірдей болмауы мүмкін, кейде бөлек комиссия кестесі қолданылады.
- Уақыт шектеуі болуы мүмкін, кейбір ұлттық валюта арналары банк жұмыс уақытына тәуелді.
Шешу тәсілі сол баяғы: «төлеген ұлттық валютаңыз ÷ алған монета мөлшері» деп есептеп, екі жолды салыстырыңыз. Қай сан кіші — сол жол арзан, ортада неше қадам болғанының маңызы жоқ. Бұл әдіс кез келген салыстыруға жарайды, себебі ол нәтижені салыстырады.
Жұпты таңдап болған соңғы қадам — тапсырыстың өзі; оны тіркелу нұсқаулығының төртінші бөлігінде қадаммен жаздық.